محمد حسن بن محمد باقر صفى عليشاه

95

تفسير قرآن صفى على شاه

حال خود دارند پنهان از انام * تو بسيما ميشناسى آن گرام نيستشان از مردمان روى سؤال * نى بگفتار و نه از آثار و حال نيستشان ابرام در خواهش ز كس * نى كه بىابرام دارند اين هوس بلكه چشم از غير حق پوشيده‌اند * جام استغنا ز حق نوشيده‌اند هر چه از نيكى بدرويشان كنيد * وز و لا انفاق بر ايشان كنيد حق بر آن داناست هم پاداش نيك * هست بر خلق از خداى بيشريك [ سوره البقرة ( 2 ) : آيات 274 تا 278 ] الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ سِرًّا وَ عَلانِيَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ ( 274 ) الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبا لا يَقُومُونَ إِلاَّ كَما يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطانُ مِنَ الْمَسِّ ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قالُوا إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبا وَ أَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَ حَرَّمَ الرِّبا فَمَنْ جاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهى فَلَهُ ما سَلَفَ وَ أَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ وَ مَنْ عادَ فَأُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ ( 275 ) يَمْحَقُ اللَّهُ الرِّبا وَ يُرْبِي الصَّدَقاتِ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍ ( 276 ) إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ ( 277 ) يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ذَرُوا ما بَقِيَ مِنَ الرِّبا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ( 278 ) آنان كه انفاق ميكنند مالهاى خود را بشب و روز پنهان و آشكار پس مر آنها راست مزدشان نزد خداشان و نيست بيمى برايشان و نه ايشان اندوهناك شوند ( 274 ) آنها كه ميخورند سود بر سود را برنخيزند مگر هم چنان كه برميخيزد آنكه مصروع ميكندش شيطان از جنون آن باينست كه آنها گفتند نيست بيع مگر مثل ربا و حلال كرده خدا بيع را و حرام كرده ربا را پس آنكه آمد او را پندى از پروردگارش پس باز ايستاد مر او راست آنچه گذشت و كارش با خدا است و كسى كه عود كرد پس ايشان اهل آتشند ايشان در آن جاويدانند ( 275 ) بىبركت مىكند خدا ربا را و افزونى ميدهد صدقه‌ها را و خدا دوست نميدارد هر ناسپاس گناهكار را ( 276 ) بدرستى كه آنان كه گرويدند و كردند كارهاى شايسته و برپا داشتند نماز را و دادند زكات را مر آنها راست مزدشان نزد پروردگارشان و نيست خوفى برايشان و نه ايشان اندوهناك شوند ( 277 ) اى آن كسانى كه گرويديد بترسيد از خدا و واگذاريد آنچه را ماند از ربا اگر هستيد گروندگان ( 278 ) در ذم ربا وانكسان كه ميكنند انفاق بيش * روز و شب در جهر و سر ز اموال خويش اجر ايشانست نزد رب دين * بى ز خوف و حزن روز واپسين نيست يعنى خوف و حزن اندر حساب * بهر ايشان هيچ از نقص ثواب وانكسان كه ميخورند ايشان ربا * ايستادن نيستشان روز جزا جز به مثل آنكه او دارد قيام * روز حشر از مس ديو زشت نام كرده شيطانش تصرف در دماغ * رفته صاف و مانده دردش در اياغ چون تبه شد عقل از مس جنون * آنچه آرد در قياس آمد فسون زان سبب گفتند از روى قياس * بيع باشد چون ربا اندر اساس بيع را حق كرد بر مردم حلال * وان ربا را او حرام و بد مآل وين قياس اول نمود اعنى بليس * كه بود نار افضل از خاك خسيس همچنين اندر ربا آرد قياس * كو بود چون بيع در اصل و اساس پس هران كاين وعظ حق گيرد به ياد * ايستد باز از ربا و از فساد از گذشته نيست بر وى حكم رد * آنچه خورده است از ربا وان بوده بد ور كه داده بر كسى مالى به قرض * اصل آن گيرد نه فرعش و اينست فرض هست بعد از توبه امرش با خدا * تا بگيرد يا ببخشد در جزا ور بفعل جاهليت گشت باز * تا خورد ديگر ربا از حرص و آز كرد يعنى عود بر آن فعل دون * اهل نارند آن جماعت خالدون بر گمانشان كز ربا گردد زياد * مال ايشان از فساد اعتقاد حق بكاهد مالها را از ربا * ميفزايد مالشان از صدقها ناسپاسان را ندارد دوست حق * كه گنه كارند و هم باطل و رق جان كافر ناسپاس و سركش است * جاودان زان در عذاب و آتش است وانكسانى كاهل ايمانند و دين * ميكنند اعمال نيكو از يقين هستشان دايم اقامت بر صلوة * ميدهند از مال خود وجه زكات اجرشان در نزد حق باشد فزون * خوف و حزنى نيستشان اندر شئون [ سوره البقرة ( 2 ) : آيات 279 تا 281 ] فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ إِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُؤُسُ أَمْوالِكُمْ لا تَظْلِمُونَ وَ لا تُظْلَمُونَ ( 279 ) وَ إِنْ كانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلى مَيْسَرَةٍ وَ أَنْ تَصَدَّقُوا خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ( 280 ) وَ اتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ ما كَسَبَتْ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ ( 281 ) پس اگر نگرويد پس اعلام دهيد بحربى از خدا و رسولش و اگر توبه كرديد پس شما راست سرمايهاى مالهاتان ستم نميكنيد